Standardy ochrony małoletnich

Standardy ochrony małoletnich w podmiocie leczniczym Gabinet Stomatologiczny Katarzyna Martewicz (MK Stomatologia) mieszczącym się w Toruniu, ul. Polskiego Czerwonego Krzyża 25a, ul. Szosa Chełmińska84/86, 87-100 Toruń (dalej: MK Stomatologia), stanowią realizację obowiązku przewidzianego w ustawie z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, polegającego na posiadaniu przez podmioty pracujące z dziećmi, w tym te prowadzące działalność związaną z leczeniem i opieką nad małoletnimi, Standardów Ochrony Małoletnich.

W niniejszym dokumencie pojęcia mają następujące znaczenie:

• podmiot leczniczy – samodzielny zakład opieki zdrowotnej, przedsiębiorca w rozumieniu ustawy o działalności gospodarczej, a także instytut badawczy czy fundacja udzielająca świadczeń medycznych.
• standardy – niniejszy dokument w postaci Standardów Ochrony Małoletnich w Podmiocie Leczniczym.
• dziecko / małoletni – każda osoba do ukończenia 18 roku życia.
• dane osobowe dziecka – informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej; możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.
• opiekun dziecka / małoletniego – osoba uprawniona do reprezentacji dziecka, w szczególności jego rodzic lub opiekun prawny.
• zgoda opiekuna dziecka / małoletniego – zgoda, co najmniej jednego z rodziców dziecka / małoletniego lub innej osoby uprawnionej zgodnie z przepisami prawa do wyrażenia takiej zgody.
• zagrożenie małoletniego – wszelkiego rodzaju możliwe do przewidzenia lub dokonane działania, sytuacje lub czynniki, które mogą narazić małoletnich na niebezpieczeństwo lub jakiekolwiek szkody, w szczególności fizyczne, emocjonalne, intelektualne, czy moralne. Zagrożeniami, dla celu tych Standardów określane, będą zarówno czyny już dokonane, jak i te, których wystąpienie można tylko przewidywać.
• krzywdzenie małoletniego – należy rozumieć poprzez popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego, a także wszelkie inne działania i zaniechania niezgodne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz zasadami współżycia społecznego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym członka personelu Placówki medycznej lub zagrożenie dobra dziecka, w tym jego zaniedbywanie. Krzywdzeniem jest:
• przemoc – jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:
  • narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia,
  • naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną,
  • powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę,
  • ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej,
  • istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej;
• przemoc fizyczna – polega na naruszeniu nietykalności cielesnej lub niesie takie ryzyko, jest to celowe uszkodzenie ciała, zadawanie bólu lub groźba uszkodzenia ciała. Skutkiem przemocy fizycznej mogą być złamania, siniaki, rany cięte, poparzenia, obrażenia wewnętrzne, np.: popychanie, odpychanie, obezwładnianie, przytrzymywanie, policzkowanie, szczypanie, gaszenie papierosów na ciele, kopanie, duszenie, bicie otwartą ręką i pięściami, bicie przedmiotami, ciskanie w kogoś przedmiotami, parzenie, polewanie substancjami żrącymi, szarpanie np. za włosy lub uszy, użycie broni, porzucanie w niebezpiecznej okolicy, nieudzielanie koniecznej pomocy, itp.
• przemoc emocjonalna – powtarzające się poniżanie, upokarzanie i ośmieszanie dziecka, wciąganie dziecka w konflikt dorosłych, manipulowanie nim, brak odpowiedniego wsparcia, uwagi i miłości, stawianie dziecku wymagań i oczekiwań, którym nie jest ono w stanie sprostać. Jej celem jest naruszenie godności osobistej. Polega m.in. na wywieraniu presji na dziecko w celu sprawowaniu nad nim kontroli, podporządkowania go swojej woli lub jego poniżenia. Zazwyczaj występuje z innymi formami przemocy, np.: wyśmiewanie poglądów, religii, pochodzenia, narzucanie własnych poglądów i planów, karanie przez odmowę uczuć, zainteresowania, szacunku, stała krytyka, wmawianie choroby psychicznej, izolacja społeczna poprzez kontrolowanie i ograniczanie kontaktów z innymi osobami, domaganie się posłuszeństwa, ograniczanie snu i pożywienia, uniemożliwianie schronienia, degradacja werbalna czyli wyzywanie, poniżanie, upokarzanie, zawstydzanie, stosowanie gróźb i wulgaryzmów, straszenie zastosowaniem siły;
• przemoc seksualna – to każde zachowanie, które prowadzi do seksualnego zaspokojenia kosztem dziecka. Wykorzystywanie seksualne odnosi się do zachowań z kontaktem fizycznym, np. dotykanie dziecka, współżycie z dzieckiem, oraz zachowania bez kontaktu fizycznego, np. pokazywanie dziecku materiałów pornograficznych, podglądanie, ekshibicjonizm. Przemoc ta może być jednorazowym incydentem lub powtarzać się przez dłuższy czas.
• przemoc domowa – jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:
  • narażające Małoletniego na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia;
  • naruszające godność Małoletniego, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną;
  • powodujące szkody na zdrowiu psychicznym lub fizycznym Małoletniego, wywołujące u Małoletniego cierpienie lub krzywdę;
  • ograniczające lub pozbawiające Małoletniego dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej;
  • istotnie naruszające prywatność Małoletniego lub wzbudzające u niego poczucie zagrożenia, poniżenia, udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej;
• cyberprzemoc – narażanie Małoletniego na przemoc, nękanie lub manipulację w sieci Internet, np.: nieodpowiednie treści, uwodzenie, kradzież tożsamości, nadużycia danych osobowych.
• przemoc społeczna – narażanie na przestępczość, handel ludźmi, wykorzystywanie do pracy przymusowej, włączenie do działalności przestępczej.
• zaniedbanie – chroniczne lub incydentalne niezaspokajanie podstawowych potrzeb fizycznych i psychicznych przez osoby zobowiązane do opieki, troski i ochrony zdrowia Małoletniego i/lub nierespektowanie podstawowych praw, powodujące zaburzenia zdrowia Małoletniego i/lub trudności w rozwoju. Każda z form krzywdzenia może mieć istoty wpływ na rozwój i dobrostan Małoletniego i wymaga odpowiednich działań.
• personel – dowolne osoby wykonujące jakiekolwiek czynności w Placówce Medycznej, niezależnie od wykonywanego zawodu i podstawy prawnej wykonywania obowiązków zawodowych, w tym: osoby zatrudnione, współpracujące lub świadczące usługi w Placówce medycznej, praktykanci, stażyści, wolontariusze, które z racji pełnionej funkcji lub zadań mają (nawet potencjalny) kontakt z Małoletnimi.
• kierownictwo / Kierownik – osoba lub osoby uprawnione do kierowania Placówką medyczną i reprezentowania jej na zewnątrz.

POSTANOWIENIA OGÓLNE

1. Niniejsze „Standardy ochrony małoletnich” (zwane dalej „Standardami”) określają zasady i procedury postępowania zapewniające bezpieczne relacje pomiędzy Małoletnimi, a personelem podmiotu leczniczego MK Stomatologia oraz zasady postępowania w przypadku stwierdzenia lub podejrzenia krzywdzenia Małoletniego.
2. Standardy mają na celu zagwarantowanie Małoletnim ochrony przed różnymi formami Zagrożeń oraz wprowadzenie procedur postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa Małoletnich.
3. Standardy uwzględniają sytuację dzieci z niepełnosprawnościami oraz ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
4. Każdy członek Personelu oraz Kierownictwo są zobowiązani do przestrzegania Standardów.
5. Dla potrzeb przeciwdziałania zagrożeniom dla Małoletnich, Personel oraz Kierownictwo, podejmuje działania określone Standardami, również w sytuacji zaobserwowania lub powzięcia informacji o krzywdzeniu Małoletniego przez osoby trzecie.

ZASADY BEZPIECZNEJ REKRUTACJI PERSONELU

1. Jednostka monitoruje, angażuje i uczy personel w celu zapobiegania krzywdzeniu dzieci. W procesie rekrutacji personel, który pracuje z małoletnimi prowadzone są następujące czynności:
   • uzyskanie od kandydata wymaganych danych identyfikacyjnych,
   • sprawdzenie referencji kandydata,
   • dokumenty potwierdzające kwalifikacje oraz poprzednie zatrudnienie,
   • oświadczenie o przeszłych państwach zamieszkania kandydata/kandydatki -Załącznik nr 1
   • procedura weryfikacji danych z Rejestru Sprawców Przestępstw na tle Seksualnym,
   • zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego – informacja o niekaralności,
   • zaświadczenie z rejestrów karalności państw trzecich w zakresie określonych przestępstw,
   • ocena przygotowania kandydata do pracy z małoletnimi.
2. Kandydat składa pracodawcy oświadczenie o państwie lub państwach, innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa, w których zamieszkiwał w ciągu ostatnich 20 lat, oraz jednocześnie przedkłada pracodawcy informację z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów działalności zawodowej związanej z kontaktami z dziećmi bądź informację z rejestru karnego, jeżeli prawo tego państwa nie przewiduje wydawania informacji dla w/w celów.
3. Zgodnie z art. 21 Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 560) pracodawca przed zawarciem umowy sprawdza kandydata w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (rejestr z dostępem ograniczonym, aby sprawdzić osobę w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym potrzebne są następujące dane kandydata: imię i nazwisko, data urodzenia, numer PESEL, nazwisko rodowe, imię ojca, imię matki) oraz Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze Sprawdzenie w rejestrze sprawców dokumentuje się wydrukiem informacji zwrotnej wygenerowane z Rejestru, a figurowanie w Rejestrze wyklucza możliwość zatrudnienia kandydata.
4. Pracodawca jest zobowiązany do domagania się od osoby zatrudnianej lub innej osoby (praktykanta itp.) przed dopuszczeniem do wykonywania czynności z małoletnimi, zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego (o niekaralności w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w Ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii.
5. Kandydat składa pracodawcy oświadczenie o państwie lub państwach, innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa, w których zamieszkiwał w ciągu ostatnich 20 lat, oraz jednocześnie przedkłada pracodawcy informację z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów działalności zawodowej związanej z kontaktami z dziećmi bądź informację z rejestru karnego, jeżeli prawo tego państwa nie przewiduje wydawania informacji dla w/w celów.
6. Kandydat składa oświadczenia o posiadaniu przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych i korzystaniu z praw publicznych; o niekaralności oraz o toczących się postępowaniach przygotowawczych, sądowych i dyscyplinarnych, zgodnie ze wzorem – Załącznik nr 2
7. Oświadczenia, wydruki z rejestrów i zaświadczenia z KRK dołączane są do części A akt osobowych. W przypadku danych z Rejestru osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej 15 lat, wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze, wystarczającym jest wydruk strony internetowej, na której widnieje komunikat, że sprawdzana osoba nie figuruje w Rejestrze.

ZASADY ORAZ WYMOGI ZAPEWNIAJĄCE BEZPIECZNE RELACJE MIĘDZY MAŁOLETNIM A PERSONELEM PLACÓWKI

1. Personel oraz Kierownictwo zobowiązani są do uwzględniania w swoich działaniach dobrostanu Małoletnich. Personel oraz Kierownictwo przestrzegają obowiązujących przepisów prawa, w tym Prawa Pacjenta i Praw Dzieci.
2. Personel oraz Kierownictwo dbają o bezpieczeństwo Małoletnich podczas pobytu w Placówce medycznej, monitorują sytuację i dobrostan Małoletniego.
3. Personel Placówki medycznej w kontakcie z Małoletnim:
   • biorą pod uwagę wiek Małoletniego, jego sytuację medyczną, możliwości poznawcze oraz indywidualne potrzeby;
   • zachowują cierpliwość i traktują Małoletniego z szacunkiem;
   • uważnie wysłuchują Małoletniego i starają się udzielać mu odpowiedzi dostosowanej do sytuacji i jego wieku;
   • wyrażają się spokojnie oraz nie krzyczą, chyba że wymaga tego sytuacja niebezpieczna, np. ostrzeżenie;
   • szanują intymność i prywatność Małoletniego;
   • traktują Małoletnich w sposób równy, niezależnie od ich płci, orientacji seksualnej, wyznania, pochodzenia etnicznego, niepełnosprawności;
   • w czasie wizyty, w miarę możliwości, informują Małoletniego, co jest jej celem, jaki będzie jej przebieg i umożliwiają zadanie pytań;
   • w przypadku dzieci z niepełnosprawnościami lub ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi dostosowują sposób komunikacji do potrzeb i możliwości Małoletnich.
4. Świadczenia zdrowotne udzielane są Małoletniemu wyłącznie w obecności Opiekuna Małoletniego.
5. W przypadku zgody Opiekuna Małoletniego świadczenie może być udzielone bez jego obecności, gdy Małoletni ma ukończony 16. rok życia.
6. Gdy niezbędne jest wykonanie świadczenia bez obecności Opiekuna, świadczenia zdrowotne są udzielane za zgodą Pacjenta w obecności innego członka Personelu medycznego, jeżeli pozwalają na to warunki kadrowe.
7. Personel Placówki medycznej zapewnia poszanowanie prawa Małoletniego do informacji.
8. Przebieg planowanych czynności w miarę możliwości, powinien zostać opisany przez Personel, zarówno Małoletniemu, jak i Opiekunowi Małoletniego w sposób zrozumiały z zachowaniem możliwości zadawania pytań zarówno przez opiekuna jak i Małoletniego.
9. Personel i Kierownictwo Placówki medycznej zapewniają poszanowanie prawa Małoletniego do poszanowania jego godności i intymności.
10. Wykorzystywanie wizerunku Małoletniego w jakiejkolwiek formie wymaga pisemnej zgody opiekuna Małoletniego.
11. Personel i Kierownictwo uzyskują zgodę osoby uprawnionej według przepisów prawa polskiego na udzielenie świadczenia zdrowotnego Małoletniemu, z zastrzeżeniem sytuacji nagłych.

KATALOG ZACHOWAŃ NIEDOZWOLONYCH WOBEC MAŁOLETNIEGO

1. Za niedopuszczalne wobec Małoletniego uznaje się następujące zachowania:

• stosowanie wobec Małoletniego jakiejkolwiek przemocy fizycznej, np.: popychanie, szarpanie, ciągnięcie za włosy, bicie ręką lub pięścią, kopanie, duszenie, ograniczanie ruchów (krępowanie);
• stosowanie wobec Małoletniego jakichkolwiek przemocy psychicznej, np.: grożenie przemocą, wyśmiewanie i ośmieszanie, używanie obraźliwych epitetów, izolowanie Małoletniego od Opiekunów lub grupy, manipulowanie uczuciami Małoletniego, nieuzasadnione krzyczenie;
• dopuszczanie się wobec Małoletniego jakiejkolwiek zachowań seksualnych, np.: podglądanie, obmacywanie i dotykanie, prezentowanie nieobyczajnych materiałów, komentowanie wyglądu i cech anatomicznych w sposób seksualny, propozycje seksualne lub sugestie, nawiązywanie relacji intymnych;
• dotykanie Małoletniego w sposób, który mógłby zostać nieprawidłowo zinterpretowany lub który wykracza poza uzasadnioną potrzebę medyczną;
• proponowanie Małoletniemu alkoholu, wyrobów tytoniowych lub innych używek;
• nawiązywanie z Małoletnim jakichkolwiek kontaktów, które nie wynikają z procesu leczenia, w szczególności dotyczy to prywatnych kontaktów telefonicznych, z wykorzystaniem komunikatorów czy mediów społecznościowych;
• nawiązywanie z Małoletnim kontaktu z pominięciem i bez wiedzy Opiekuna;
• członek Personelu nie może się także zgadzać na sytuacje, gdy to Małoletni zachowuje się w sposób niestosowny wobec niego, w szczególności poprzez próbę nawiązania relacji o charakterze niewynikającym z udzielanych świadczeń zdrowotnych.

2. W takim przypadku członek Personelu zobowiązany jest do powiadomienia Kierownictwa, zaś wobec Małoletniego podjęte zostaną działania wskazujące mu na nieadekwatność takich zachowań.
3. W przypadku wiarygodnej informacji o dopuszczeniu się przez członka Personelu jakiegokolwiek działania wymienionego w niniejszym dokumencie, Kierownictwo zobowiązane jest do zbadania sprawy i niezwłocznej reakcji.

ZASADY, PROCEDURA, OSOBY ODPOWIEDZIALNE ZA PODEJMOWANIE INTERWENCJI W SYTUACJI PODEJRZENIA ZAGROŻENIA MAŁOLETNIEGO, KRZYWDZENIA LUB POSIADANIA INFORMACJI O KRZYWDZENIU MAŁOLETNIEGO

1. Każdy członek Personelu oraz Kierownictwo są obowiązani do reagowania w sposób określony poniżej w sytuacji posiadania informacji o krzywdzeniu Małoletniego lub podejrzenia krzywdzenia Małoletniego przez Opiekuna, innego Małoletniego, osobę bliską, osobę trzecią – obcą, członka Personelu lub Kierownictwo.
2. Rozpoznawanie krzywdzenia Małoletniego odbywa się poprzez:

• ujawnienie przez Małoletniego krzywdzenia w postaci ustnego, pisemnego, w tym elektronicznego, poinformowania Personelu lub Kierownictwa;
• uzyskanie informacji od osoby będącej bezpośrednim świadkiem krzywdzenia Małoletniego, np. rodzica niekrzywdzącego, rodzeństwa, koleżeństwa, sąsiadów, osoby z dalszej rodziny Małoletniego, przypadkowego świadka;
• zostanie bezpośrednim świadkiem krzywdzenia Małoletniego;
• analizę czynników ryzyka krzywdzenia występujących u Małoletniego, oraz ocenę stopnia ryzyka występowania krzywdzenia wobec Małoletniego.

3. Każdy członek Personelu w przypadku uzyskania informacji lub zaobserwowania:

• faktu krzywdzenia Małoletniego realnie zagrażającego życiu lub zdrowiu Małoletniego bądź będącej wykorzystywaniem Małoletniego (np. obserwacja ran na ciele Małoletniego, których stopień realnie zagraża jego zdrowiu) – podejmie niezwłocznie działania w celu powstrzymania niedozwolonych zachowań oraz zmierzające do zapewnienia ochrony Małoletniemu. W szczególności powiadomi o zaistniałej sytuacji odpowiednie służby, korzystając z numerów alarmowych, a dopiero następnie zgłosi sytuację bezpośredniemu przełożonemu;
• faktu krzywdzenia Małoletniego np. obserwacja niewielkich siniaków na ciele Małoletniego – jest zobowiązany do zgłoszenia ich bezpośredniemu przełożonemu oraz po uzgodnieniu z bezpośrednim przełożonym wdrożenia działania i procedur opisanych w Standardzie;
• podejrzenia krzywdzenia Małoletniego lub zagrożenia Małoletniego, np. lekarz jest zobowiązany do zgłoszenia bezpośredniemu przełożonemu otrzymanej w czasie wizyty informacji o tym, że Opiekun Małoletniego jest zwolennikiem karcenia fizycznego dzieci;
• naruszenia Standardów – jest zobowiązany do zgłoszenia ich bezpośredniemu przełożonemu.

4. Wszelkie działania opisane w niniejszym rozdziale powinny być dokumentowane. Kartę zgłoszenia krzywdzenia lub Zagrożenia Małoletniego stanowi Załącznik nr 3 do Standardów. Karta interwencji stanowi Załącznik nr 4 do Standardów. Rejestr interwencji stanowi załącznik nr 5.
5. Podejrzenie naruszenia standardów, w szczególności poprzez krzywdzenie małoletnich, można zgłaszać p. Katarzynie Martewicz oraz p. Kamili Wtulisiak lub na adres e-mailowy: gabinet@mkstomatologia.pl.
6. Bezpośredni przełożony po otrzymaniu zgłoszeń, o których mowa w Standardzie:

• w miarę możliwości dąży do zapewnienia bezpieczeństwa Małoletniemu doznającemu krzywdzenia oraz podejmuje działania zmierzające do zaprzestania krzywdzenia;
• dąży do niezwłocznego wyjaśnienia sprawy zgłoszonego krzywdzenia, podejmując wszelkie niezbędne działania;
• jeżeli osobą krzywdzącą nie jest Opiekun lub przedstawiciel ustawowy Małoletniego, podejmuje rozmowę z Opiekunem lub przedstawicielem ustawowym Małoletniego w celu ustalenia planu pomocy Małoletniemu;
• wypełnia kartę zgłoszenia krzywdzenia oraz Kartę interwencji, których wzory stanowią odpowiednio Załączniki nr 3 oraz nr 4 do Standardu, odpis wyżej wskazanych dokumentów przekazywany jest osobie odpowiedzialnej za Standardy;
• wdraża procedury, interwencji w przypadku uzyskania informacji lub zaobserwowania zdarzeń;
• w przypadku, gdy zgłoszono wiarygodne podejrzenie krzywdzenia lub naruszenie Standardów przez członka Personelu, natychmiast odsuwa go od kontaktu z Małoletnimi do czasu wyjaśnienia sprawy. Przywrócenie kontaktu ww. członka Personelu z Małoletnimi będzie możliwe dopiero w przypadku braku potwierdzenia występowania działań lub zaniechań mających naruszać dobro Małoletniego niezależnie od formy krzywdzenia. W trakcie rozmowy należy zwrócić szczególną uwagę na wartości i dobra, które były przedmiotem zgłoszenia.

7. Procedury interwencji w przypadku uzyskania informacji lub zaobserwowania zdarzeń, powinny być adekwatne do sytuacji. W przypadku:

• Przemocy fizycznej, Przemocy seksualnej, Przemocy psychicznej, Przemocy domowej, Cyberprzemocy, Przemocy społecznej stanowiących przestępstwo – należy wszcząć Procedurę sporządzenia zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa;
• Przemocy fizycznej, Przemocy seksualnej, Przemocy psychicznej, Przemocy domowej, Cyberprzemocy, Przemocy społecznej – należy wszcząć procedurę Niebieskiej Karty;
• Zaniedbania – można poinformować Małoletniego o możliwościach uzyskania dostępnych rodzajów wsparcia, a także/lub poinformować Opiekuna Małoletniego o dostępnych rodzajach wsparcia. W przypadku, gdy osoba przeprowadzająca rozmowę stwierdzi, że Opiekun Małoletniego ani inne osoby odpowiedzialne za Małoletniego, nie chcą lub nie będą umiały pomóc Małoletniemu, wszczyna się Procedurę złożenia wniosku o wgląd w sytuację rodziny;

8. Wyżej wskazane procedury mogą być stosowane równolegle kiedy jest to uzasadnione z uwagi na dany przypadek Małoletniego.
9. Kierownictwo lub bezpośredni przełożeni w przypadku samodzielnego uzyskania informacji lub zaobserwowania zdarzeń krzywdzenia Małoletniego, wdrażają dalsze działania i procedury.
10. Personel w przypadku uzyskania informacji lub zaobserwowania zdarzeń krzywdzenia Małoletniego, popełnionych przez Kierownictwo lub bezpośrednich przełożonych, jest zobowiązany do zgłoszenia ich Pełnomocnikowi ds. małoletnich do podjęcia dalszych działań oraz w miarę możliwości dąży do zapewnienia bezpieczeństwa Małoletniemu.
11. W Podmiocie Leczniczym dostępny jest wykaz danych kontaktowych instytucji oraz organizacji, które zajmują się interwencją i pomocą w sytuacjach krzywdzenia Małoletnich.
12. W miejscu udzielania świadczeń umieszczona będzie informacja o telefonach pomocy:

• Ogólnopolski telefon dla osób pokrzywdzonych przestępstwem + 48 222 309 900;
• Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” 800 120 002;
• Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111.

PROCEDURA ZŁOŻENIA ZAWIADOMIENIA O PODEJRZENIU POPEŁNIENIA PRZESTĘPSTW NA SZKODĘ MAŁOLETNIEGO

1. Za krzywdzenie stanowiące przestępstwo, o którym obowiązkowo należy zawiadomić organy ścigania, należy uznać przygotowanie lub usiłowanie lub popełnienie następujących czynów:
   • zabójstwo Małoletniego;
   • spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu Małoletniego (ciężki uszczerbek, tj. pozbawienie wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia, ciężkie kalectwo, ciężka choroba nieuleczalna, długotrwała choroba realnie zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, trwałe, istotne zeszpecenie, zniekształcenie ciała);
   • pozbawienie Małoletniego wolności; – zgwałcenie, wymuszenie czynności seksualnej Małoletniego poniżej lat 15;
   • prezentowanie treści pornograficznych Małoletniemu poniżej lat 15 lub udostępnianie mu przedmiotów mających taki charakter albo rozpowszechnianie treści pornograficznych w sposób umożliwiający Małoletniemu zapoznanie się z nimi;
   • prezentowanie Małoletniemu poniżej lat 15 wykonania czynności seksualnej;
   • reklamowanie lub promocja działalności polegającej na rozpowszechnianiu treści pornograficznych w sposób umożliwiający Małoletniemu poniżej lat 15 zapoznanie się z nimi;
   • obcowanie płciowe z Małoletnim poniżej lat 15;
   • zgwałcenie, wymuszenie czynności seksualnej Małoletniego powyżej lat 15, tylko jeżeli gwałtu/czynności seksualnej:
     • dokonał sprawca działając wspólnie z inną osobą;
     • dokonał rodzic, rodzic adopcyjny, brat, siostra;
     • dokonano z użyciem niebezpiecznego przedmiotu (broni, noża) lub w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu;
     • dokonano na Małoletniej, która była w ciąży;
     • dokonano ze szczególnym okrucieństwem lub z następstwem w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub śmierci;
     • dokonano z wykorzystaniem bezradności Małoletniego lub braku zdolności Małoletniego do rozpoznania znaczenia czynu z uwagi na upośledzenie lub chorobę psychiczną Małoletniego;
     • gwałt/czynność seksualna została utrwalona w formie obrazu/dźwięku.

2. W przypadku naruszeń stanowiących przestępstwo podstawę uchylenia tajemnicy lekarskiej oraz służbowej w razie wszczęcia Procedury stanowi art. 240 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny.
3. Za krzywdzenie stanowiące przestępstwo, o którym można zawiadomić organy ścigania, należy uznać przygotowanie lub usiłowanie lub popełnienie następujących czynów:
   • spowodowanie uszczerbku na zdrowiu Małoletniego innego niż ciężki (złamania, rozcięcia, oparzenia, siniaki);
   • zgwałcenie lub wymuszenie czynności seksualnej Małoletniego powyżej lat 15;
   • znęcanie się psychiczne lub fizyczne na Małoletnim (powtarzające się przysparzanie cierpień psychicznych lub fizycznych przez osobę, która ma przewagę nad Małoletnim).
4. Podstawę uchylenia tajemnicy lekarskiej oraz służbowej w razie wszczęcia Procedury złożenia zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa na szkodę Małoletniego stanowi art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty lub art. 14 ust. 3 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów lub art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej.
5. Obowiązek wszczęcia Procedury złożenia zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa na szkodę Małoletniego spoczywa na:
   • członku Personelu w sytuacji zaobserwowania lub powzięcia przez członka Personelu informacji (o fakcie) krzywdzenia Małoletniego stwarzającego zagrożenie dla życia lub zdrowia Małoletniego w postaci przestępstwa;
   • członku Personelu po uzgodnieniu z bezpośrednim przełożonym w sytuacji zaobserwowania lub powzięcia przez członka Personelu informacji (o fakcie) krzywdzenia Małoletniego niestwarzającego zagrożenia dla życia lub zdrowia Małoletniego w postaci przestępstwa;
   • bezpośrednim przełożonym w sytuacjach zgłoszenia bezpośredniemu przełożonemu przez członka Personelu podejrzenia krzywdzenia lub Zagrożenia Małoletniego lub naruszenia Standardów w postaci przestępstwa;
   • bezpośrednim przełożonym w sytuacjach powzięcia przez bezpośredniego przełożonego samodzielnie informacji o Krzywdzeniu lub podejrzenia krzywdzenia w postaci przestępstwa;
   • członku Personelu wspólnie z Pełnomocnikiem ds. ochrony małoletnich za Standardy w sytuacji zaobserwowania powzięcia przez członka Personelu informacji o Krzywdzeniu lub podejrzenia krzywdzenia przez Kierownictwo lub bezpośredniego przełożonego w postaci przestępstwa.
6. Wszczęcie niniejszej Procedury polega na wypełnieniu wniosku zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa, którego wzór stanowi Załącznik nr 6 do Standardów (dalej: „Zawiadomienie”) oraz złożenia Zawiadomienia do właściwej ze względu na siedzibę Placówki medycznej jednostki policji lub prokuratury.

ZASADY AKTUALIZACJI STANDARDÓW ORAZ KOMPETENCJE OSÓB ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRZYGOTOWANIE PERSONELU DO ICH PRZESTRZEGANIA

1. Kierownik podmiotu leczniczego przynajmniej co dwa lata dokonuje przeglądu standardów, aby upewnić się, że odpowiadają one aktualnym potrzebom i są zgodne z obowiązującym prawem. Wyniki tego przeglądu powinny być udokumentowane.

2. Członkowie personelu, małoletni oraz ich przedstawiciele ustawowi mogą zgłaszać swoje uwagi dotyczące standardów do kierownika podmiotu leczniczego.
3. Kierownik ma prawo sprawdzać, czy personel zna standardy, a także organizować szkolenia w tym zakresie.

ZASADY UDOSTĘPNIANIA STANDARDÓW RODZICOM, OPIEKUNOM ORAZ MAŁOLETNIM

1. Standardy są dostępne publicznie. Można je znaleźć:

• w recepcji ul. PCK 25a, 87-100 Toruń;
• na stronie internetowej podmiotu: https://mkstomatologia.pl/.
  2. Małoletni lub ich przedstawiciele ustawowi mogą uzyskać kopię standardów w recepcji.

Przygotowano także skróconą wersję standardów z najważniejszymi informacjami dla małoletnich, dostępną jako Załącznik nr 7.

ZASADY KORZYSTANIA Z INTERNETU ORAZ OCHRONA MAŁOLETNICH PRZED SZKODLIWYMI TREŚCIAMI ONLINE

1. Podmiot leczniczy nie udostępnia pacjentom dostępu do internetu.

ZASADY WSPARCIA MAŁOLETNIEGO PO UJAWNIENIU KRZYWDY

1. W przypadku ujawnienia krzywdzenia małoletniego, kierownik placówki, wspólnie z przedstawicielem ustawowym (chyba że to on jest sprawcą), opracowuje plan wsparcia.
2. O ile to możliwe, po opracowaniu planu kierownik wysłuchuje opinii małoletniego i uwzględnia ją.

OCHRONA WIZERUNKU MAŁOLETNIEGO

1. Wizerunek małoletniego podlega ochronie.
2. Publikacja wizerunku małoletniego w jakiejkolwiek formie (np. fotografia, nagranie) wymaga pisemnej zgody przedstawiciela ustawowego.
3. Jeśli wizerunek małoletniego stanowi jedynie część większej całości (np. zgromadzenie, krajobraz), zgoda przedstawiciela nie jest wymagana.
4. Wizerunek małoletniego utrwalony przez monitoring w celu zapewnienia bezpieczeństwa nie podlega publikacji i nie wymaga zgody na jego rejestrację. Zebrane materiały mogą być użyte tylko w pierwotnym celu.

ZASADY SZKOLENIA I WDROŻENIA PERSONELU

1. Jednostka wyznaczyła Koordynatora d/s Standardów Ochrony Małoletnich, osobę odpowiedzialna za monitoring realizacji SOM- dr n. med. Katarzynę Martewicz
2. Koordynator SOM ma za zadanie:
   • wdrożeniem zasad SOM
   • przeszkolenie personelu z zasad SOM
   • uzyskanie potwierdzenia zapoznania się z zasadami SOM przez personel
   • przegląd i aktualizację standardów
   • zgromadzenie właściwych dokumentów kandydata w procesie rekrutacji
   • zgromadzenie zaświadczeń o niekaralności personelu
   • organizowanie szkoleń z zakresu praw dziecka, praw pacjenta małoletniego
3. Każdy członek personelu, po zawarciu umowy o pracę lub o współpracę ma obowiązek zapoznać się ze Standardami i stosować ich postanowienia. Oświadczenie o zapoznaniu się i przyjęciu do stosowania włącza się do akt osobowych personelu.

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

1. Standardy wchodzą w życie z dniem 14 sierpnia 2024 r.
2. Każdy członek personelu zobowiązany jest do zapoznania się ze Standardami i do ich stosowania.
3. Wszelkie zmiany do Standardów wprowadza Kierownik. Postanowienia punktu 2 stosuje się odpowiednio.

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 581)
• Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2023 r. poz. 1516, 1617, 1831, 1972)
• Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 814) – Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 1026)
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L z 2016 r. 119, s. 1 ze zm.) (dalej: „RODO”)
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319, z 2006 r. Nr 200, poz. 1471, z 2009 r., Nr 114, poz. 946)
• Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1606 r.)
• Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz. U. z 2024 r. poz. 560)
• Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 424
• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809)
• Ustawa dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17) – Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” (Dz. U. poz. 1870) – Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 z późn. zm.