• Protetyka Top

Protetyka

Protetyka to dziedzina stomatologii zajmująca się rekonstrukcją uszkodzonych i odtwarzaniem brakujących zębów i tkanek jamy ustnej. Umożliwia poprawę estetyki- kształtu, koloru, ustawienia zębów oraz odtworzenia utraconej wysokości zwarcia, dając efekt odmłodzenia twarzy. Uzupełnienie protetyczne to nie tylko poprawa estetyki, ale także dbałość o zdrowie ogólne i profilaktyka dalszych niekorzystnych zmian w jamie ustnej.

Wśród uzupełnień protetycznych wyróżniamy protezy stałe- zacementowane na własnych zębach, nie dające się wyjąć z ust, protezy ruchome- wyjmowane oraz prace kombinowane- protezy ruchome połączone z uzupełnieniami stałymi za pomocą precyzyjnych elementów mocujących.
Do uzupełnień protetycznych ruchomych zalicza się m.in. protezy akrylowe, protezy szkieletowe , protezy nylonowe, a do stałych korony, mosty, licówki.
Odpowiednio dobrane uzupełnienia protetyczne pozwalają na uzyskanie efektu odmłodzenia. Zmarszczki ulegają spłyceniu, zapadnięty profil wypełnia się, twarz odzyskuje prawidłowe proporcje, także w wymiarze pionowym. Odpowiednio zaplanowane i wykonane uzupełnienia protetyczne mogą odjąć lat.
Wykonanie pracy protetycznej wymaga zawsze indywidualnego podejścia. Szczegółowa analiza stanu jamy ustnej i potrzeb pacjenta pozwala na opracowanie i omówienie planu leczenia. Zawsze staramy się aby zastosowane materiały i rozwiązania protetyczne były optymalnie dobrane do sytuacji i możliwości Pacjenta.

Korony

Korony protetyczne - są to stałe (cementowane) uzupełnienia protetyczne pozwalające odbudować kształt i funkcję zniszczonego zęba. Wskazaniem do wykonania korony są przede wszystkim:
-znaczne zniszczenie twardych tkanek zęba,
-stan po leczeniu kanałowym,
-zaburzenia rozwojowe zębów,
-przebarwienia niemożliwe do usunięcia innymi metodami,
-nieprawidłowy kształt lub ustawienie zębów (w przypadkach gdy nie jest możliwe
przeprowadzenie leczenia ortodontycznego),
-starcie zębów
-odbudowa protetyczna na implantach
Wskazaniem jest też zmiana kształtu zęba w celu poprawy retencji protez lub umieszczenia na nich specjalnych elementów utrzymujących (zatrzaski, zasuwy, frezowania, itp.)

Podjęcie decyzji o wykonaniu korony protetycznej poprzedzone jest diagnostyką radiologiczną i analizą warunków zgryzowych. W przypadku zębów martwych zazwyczaj konieczne wzmocnienie ich struktury wkładem koronowo-korzeniowym. Po kwalifikacji ząb zostaje odpowiednio oszlifowany, a następnie pobierany jest wycisk, który przesyłany do laboratorium protetycznego pozwoli na wykonanie precyzyjnej pracy. Współpracujemy tylko z technikami potrafiącymi idealnie odwzorować wygląd naturalnych zębów.
Obecnie pacjenci mają do wyboru różne rodzaje koron:
-metalowe (lane) – najbardziej ekonomiczne, wykonywane jedynie w miejscach, gdzie estetyka nie ma znaczenia ze względu na kolor,
-ceramiczne (porcelanowe) na podbudowie metalowej – łączące estetykę z wytrzymałością i ekonomią, podbudowa wykonana jest ze stopów dentystycznych bezniklowych, można też zastosować podbudowę ze złota,
-ceramiczne na podbudowie cyrkonowej- łączące wyjątkową estetykę z wytrzymałością
-pełnoceramiczne – podobnie jak w naturalnych zębach światło przechodzi przez całą ich grubość, co pozwala uzyskać najlepsze efekty estetyczne, idealnie naśladujące naturę
-korony akrylowe lub kompozytowe – używane są obecnie tylko jako korony tymczasowe.
Wszystkie korony protetyczne z ceramiką cechują się wysoką estetyką – kolor jest dobierany indywidualnie tak aby nie odróżniały się od pozostałych zębów naturalnych.

Korona tymczasowa
Korony tymczasowe wykonywane są z akrylu (w laboratorium dentystycznym) lub kompozytu (wykonywane w gabinecie podczas jednej wizyty). Służą one jako zabezpieczenie zęba pomiędzy wizytami do momentu oddania korony ostatecznej. Zabezpieczają oszlifowane zęby, umożliwiają gryzienie i normalną wymowę oraz pełnią funkcję estetyczną, co ma szczególne znaczenie w odcinku przednim.

Wkłady koronowo-korzeniowe

Wkłady koronowo-korzeniowe są stałymi uzupełnieniami protetycznymi stosowanymi w przypadku dużej destrukcji części koronowej zęba przy dobrze zachowanych korzeniach, Warunkiem kwalifikacji zęba do wkładu koronowo-korzeniowego jest prawidłowo przeleczony kanał korzeniowy bez zmian patologicznych w okolicy wierzchołka, a uszkodzenie zęba nie powinno sięgać poniżej brzegu kości. Wkład składa się z części koronowej i korzeniowej, która osadzona jest w odpowiednio przygotowanych kanałach.
Wkłady koronowo-korzeniowe służą najczęściej jako umocowanie pojedynczej korony protetycznej lub korony będącej filarem mostu protetycznego.

Wyróżniamy wkłady koronowo-korzeniowe indywidualne i standardowe. Zastosowanie odpowiednich wkładów zależne jest od sytuacji klinicznej, wkłady indywidualne wykonuje się w pracowni protetycznej po wcześniejszym opracowaniu zęba i pobraniu wycisku u Pacjenta. Najczęściej odlewane są ze stopów stomatologicznych metali nieszlachetnych, mogą być także wykonane ze stopów złota, czy tlenku cyrkonu.
Wkłady standardowe, są fabrycznie przygotowywane i dostosowane do rozmiarów kanału korzeniowego, a ich osadzenie pomija pracę laboratorium protetycznego. Obecnie najczęściej stosowane są wkłady z włókna szklanego osadzane za pomocą odpowiedniego cementu kompozytowego. Niewątpliwą ich zaletą jest duży moduł elastyczności, który jest bardzo zbliżony do parametrów zębiny. Dzięki temu rozkład sił działających na ząb jest bardziej równomierny.
Kolejną ich zaletą jest kolor odbudowy zrębu zęba na wkładzie z włókna szklanego zbliżony do koloru zębiny oraz fakt, że światło może przenikać przez tą odbudowę podobne jak przez naturalny ząb.
Wskazania do wzmocnienia zęba wkładem koronowo-korzeniowym:
utrata tkanek zęba spowodowana rozległym ubytkiem próchnicowym (po leczeniu endodontycznym)
mechaniczne złamanie korony zęba wymagające odbudowy lub wzmocnienia części koronowej
wzmocnienie i przygotowanie zęba pod przyszłą prace protetyczną

Wkłady koronowe - inlay, onlay, overlay

Wkłady koronowe to kosmetyczne uzupełnienia protetyczne będące alternatywą dla wypełnień wykonywanych metodą bezpośrednią w gabinecie stomatologicznym. Wykonuje się je w przypadku rozległych ubytków próchniczych zazwyczaj w zębach trzonowych i przedtrzonowych. W zależności od rozległości odbudowy wynikającej z uszkodzenia tkanek zęba wyróżniamy:
Inlay - odbudowa nie obejmuje żadnego guzka zęba,
onlay - odbudowa pokrywa część guzków zęba, alternatywa dla korony
overlay odbudowa pokrywa całą górną warstwę zęba, alternatywa dla korony
Wykonanie wkładu koronowego wymaga dwóch wizyt. Podczas pierwszej po oczyszczeniu zęba z próchnicy lekarz nadaje ubytkowi odpowiedni kształt, pobiera wycisk, a ząb zabezpiecza opatrunkiem. Na następnej wizycie gotowa odbudowa osadzana jest w ubytku za pomocą specjalnego cementu.

Ponieważ wkłady koronowe są wykonywane na podstawie wycisku, w warunkach laboratoryjnych, możliwe jest idealne odwzorowanie kształtu zęba, uwzględniającego naturalne bruzdy, guzki, oraz powierzchnie styczne. Dzięki temu możliwe jest doskonałe dopasowanie odbudowy do zębów sąsiednich i przeciwstawnych.
Zastosowanie wkładu koronowego pozwala zredukować zjawisko skurczu polimeryzacyjnego występującego w odbudowach kompozytowych, a specjalnemu procesowi polimeryzacji w laboratorium są też twardsze i trwalsze niż zwykłe wypełnienia.
Można je wykonać z materiałów kompozytowych, ceramiki, złota.
Tego typu wypełnienia sprawdzą się w przypadkach rozległych ubytków próchnicowych, po leczeniu kanałowym, przy znacznym starciu zębów bocznych, gdy konieczna jest odbudowa kilku zębów obok siebie.
Przeciwwskazaniem do ich wykonywania jest bardzo duże zniszczenie korony zęba. Kiedy w dobrym stanie pozostał tylko korzeń zęba i niewielka część korony, należy po przeleczeniu endodontycznym wykonać wkład koronowo-korzeniowy i koronę protetyczną.

Mosty

Mosty protetyczne zaliczane są stałych uzupełnień protetycznych pozwalających na uzupełnienie braku pojedynczego lub kilku zębów. Na konstrukcję mostu składają się korony protetyczne osadzone na zębach filarowych lub implantach, połączone przęsłami, czyli sztucznymi zębami zastępującymi brakujące zęby. W celu wykonania konieczne jest oszlifowanie zębów filarowych, na których praca zostanie zacementowana.
Takie rozwiązanie zapewnia pacjentowi doskonały efekt estetyczny. Dzięki przenoszeniu sił żucia w całości przez ozębną zębów filarowych daje też wysoki komfort i swobodę użytkowania.
Wykonanie mostu protetycznego wymaga sprzyjających warunków, czyli odpowiedniej ilości i rozmieszczenia zębów filarowych.
W zależności od rozległości, lokalizacji oraz wymagań estetycznych wykonujemy mosty ceramiczne na podbudowie metalowej lub cyrkonowej. W tym drugim przypadku podbudowa ma barwę zęba, co zapewnia doskonały efekt kosmetyczny. W obu przypadkach wierzchnią warstwę tworzy ceramika pozwalająca odtworzyć barwę i naturalny kształt zęba.

Przed podjęciem decyzji o wykonaniu mostu protetycznego należy wykonać diagnostykę radiologiczną i analizę warunków zgryzowych. W razie potrzeby może okazać się konieczne wykonanie zabiegów przygotowujących do odbudowy protetycznej, np. leczenie endodontyczne, czy periodontologiczne.

Podobnie jak w przypadku wykonania koron, po pobraniu wycisków, technik przygotowuje kolejny etap pracy. W tym czasie zęby pacjenta zabezpieczamy koronami lub mostem tymczasowym wykonanym z akrylu lub kompozytu. Dzięki temu pacjent może normalnie funkcjonować pomiędzy wizytami.

Mosty adhezyjne

Mosty adhezyjne tzw. Maryland, to stałe odbudowy protetyczne uzupełniające pojedyncze braki zębowe w odcinku przednim. Pozwalają uzyskać doskonałe efekty estetyczne bez ingerencji w zęby sąsiednie, czyli bez ich szlifowania. Istotą metody jest odbudowa brakującego zęba materiałem kompozytowym o podwyższonej wytrzymałości i zamocowanie go do powierzchni podniebiennych bądź językowych zębów sąsiednich za pomocą bardzo wytrzymałych włókien szklanych.
Mają jednak ograniczoną trwałość i wytrzymałość, dlatego najczęściej wykonywane są jako uzupełnienia tymczasowe. Często stosujemy je u pacjentów po implantacji w okresie wgajania implantu, czyli oczekiwania na osseointegrację, u dzieci i młodzieży przed zakończeniem wzrostu. W sytuacjach nagłych, np. złamanie zęba tuż przed ważnym wydarzeniem życiowym możliwe jest wykonanie takiej odbudowy na jednej wizycie, co daje czas na zaplanowanie docelowego leczenia.
Istnieją pewne ograniczenia w zastosowaniu tego rozwiązania protetycznego. Przeciwwskazaniem są niektóre wady zgryzu oraz zgrzytanie zębami. W przypadku osób z dużą tendencją do rozwoju próchnicy należy wziąć pod uwagę utrudnienia w utrzymaniu higieny.
Podsumowując, mosty adhezyjne to świetne rozwiązanie tymczasowe, zwłaszcza, że po jego usunięciu zęby sąsiednie są nietknięte.

Protezy osiadające

Protezy osiadające częściowe lub całkowite, są uzupełnieniami ruchomymi, które Pacjent sam może zakładać i zdejmować. Składają się z płyty akrylowej, wykonanej w kolorze dziąseł i osadzonych w niej zębów. W protezach częściowych występują elementy dodatkowe w postaci klamer, które wspomagają utrzymanie protezy na podłożu.
W protezie tego typu obciążenia zwarciowe przenoszone są przez błonę śluzową, na której osiada płyta protezy (stąd nazwa osiadające-śluzówkowe). Z tego powodu szybciej dochodzi do zaniku podłoża protetycznego (zęby, błona śluzowa, kość). W przypadku braków częściowych warto rozważyć i jeżeli to możliwe wykonać pracę protetyczną przenoszącą choć część sił żucia przez pozostałe zęby.
Protezy całkowite utrzymują się w ustach na zasadzie przyssania do tkanek miękkich oraz pracy mięśni policzków i języka. Czasem, w celu stabilizacji konieczne jest zastosowanie kleju do protez.
Stabilizację protezy można znacząco wzmocnić opierając ją na elementach retencyjnych zamontowanych na implantach.
Należy pamiętać, że protezy powinny być wymieniane co 5 lat, z uwagi na proces osiadania i starzenia się materiałów, z których protezy są wykonane.

Protezy szkieletowe

Protezy ruchome uzupełniające braki zębowe, opierające się na zębach własnych pacjenta przy pomocy metalowych klamer i cierni dzięki czemu przenoszą siły żucia w sposób fizjologiczny, nie niszcząc kości wyrostka zębodołowego. Stanowią alternatywę dla leczenia implantologicznego przy braku tylnych zębów.
Zastosowanie elementów precyzyjnych, w postaci zasuw, zatrzasków pozwala na uzyskanie bardzo dobrej stabilizacji w połączeniu z wysoką estetyką.
Protezy szkieletowe należą do ruchomych uzupełnień protetycznych tzw. podpartych. Znajdują zastosowanie głównie w przypadku braków zębowych zbyt rozległych na uzupełnienie mostem. Stanowią też alternatywę dla leczenia implantologicznego, przy braku tylnych zębów.
Istotą ich konstrukcji jest metalowy szkielet zaopatrzony w klamry i ciernie, który jest na tyle cienki i zredukowany iż praktycznie nie przeszkadza użytkującemu. Ciernie są elementami opierającymi się na powierzchniach żujących zębów Pacjenta. Przenoszą one siły żucia z bezzębnych wyrostków zębodołowych na zęby filarowe, ich ozębną i kość wyrostka zębodołowego. Dzięki temu siły zgryzowe są przenoszone w sposób bardziej fizjologiczny co stanowi niewątpliwą zaletę tego rodzaju uzupełnień.
Błona śluzowa i okostna także uczestniczą w przenoszeniu sił, ale w znacznie mniejszym stopniu niż ma to miejsce w protezach osiadających. Klamry odpowiedzialne są za stabilizację protez na podłożu. Często możliwa jest rezygnacja z klamer, których mankamentem jest niekosmetyczny wygląd i uzyskanie wysokiej estetyki dzięki zastosowaniu elementów precyzyjnych jak zatrzaski, zasuwy, korony teleskopowe. W celu umożliwienia takiego utrzymania protezy, konieczne jest okoronowanie zębów sąsiadujących z protezą.

Protezy natychmiastowe

Protezy natychmiastowe to protezy oddawane pacjentowi zaraz po ekstrakcji zębów. Pozwalają uniknąć dyskomfortu estetycznego i funkcjonalnego związanego z utratą zęba zwłaszcza po usunięciu zębów przednich.
Na wizycie poprzedzającej ekstrakcję lekarz pobiera wyciski i oznacza zęby, które mają być usunięte. Następnie technik wycina je z odlanego modelu i przygotowuje protezę. Na kolejnej wizycie lekarz usuwa zęby i dopasowuje protezę.
Niestety, nie zawsze można wykonać takie uzupełnienie. Czasami zęby, są na tyle rozchwiane, że zachodzi realna obawa, że zostaną usunięte podczas pobierania wycisku. Czasem po prostu sytuacja nas zaskakuje, na przykład złamanie zęba. Wtedy także można szybko pomóc wykonując protezę wczesną (wyciski pobiera się natychmiast po ekstrakcji, a protezę oddaje po około dwóch dniach).
Oba rodzaje protez są rozwiązaniami tymczasowymi, pozwalającymi przetrwać okres gojenia. Po pełnym wygojeniu wyrostka zębodołowego czyli po co najmniej 6 tygodniach można rozpocząć wykonanie pracy docelowej.

Projekt i wykonanie Pollyart

Korzystając z naszej strony, wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies . Zaktualizowaliśmy naszą politykę przetwarzania danych osobowych (RODO). Więcej o samym RODO dowiesz się tutaj.